Dieet aflevering 1 : het zetmeelvrije dieet.


Wat is een zetmeelvrij dieet?

IMG_0362[1]

Dieet. Een woord dat veel mensen meteen afschrikt. Ik ben zelf ook niet dol op diëten maar in dit geval maak ik een uitzondering. Al vier en een half jaar. Ik kan namelijk zeggen dat zetmeelvrij of zetmeelarm eten mijn conditie ongelofelijk heeft verbeterd.
Ik heb een vorm van reuma; de Bechterew-variant. Een paar jaar geleden kon ik weinig zonder hulp of aanpassingen. Dit jaar ben ik zover dat ik weer lid ben geworden van de sportschool. Dankzij een ander voedingspatroon.

Bij dit dieet draait het allemaal om zetmeel. Dat wil zeggen; om het vermijden ervan.
Zetmeel, in bijvoorbeeld brood van tarwemeel of aardappels, is een vorm van koolhydraten en wordt in het lichaam omgezet in suiker. Je kunt andere vormen van koolhydraten vinden in bijvoorbeeld tafelsuiker en fruit.

Drawing1
Koolhydraten zijn nodig voor je energie. In de vorm van monosacchariden kunnen ze makkelijk en snel via de darmwand worden opgenomen. Disacchariden en polysacchariden moeten eerst worden opgesneden in kleine stukjes voordat ze kunnen worden opgenomen.
Bij disacchariden maar met name bij polysacchariden kan dit proces bij sommigen lastig verlopen. Denk bijvoorbeeld aan mensen met een lactose-intolerantie. Deze mensen missen het enzym om lactose te kunnen afbreken en dat zorgt voor darmproblemen en diarree.

Wat is zetmeel eigenlijk?
Zetmeel bestaat uit lange vertakte ketens van enkele suikermoleculen (zie hierboven). Omdat de structuur erg ingewikkeld kan zijn, worden ze ook wel complexe of meervoudige koolhydraten genoemd. Sommige voedingstechnologen menen dat door de gewasveredeling van sommige plantenrassen, het zetmeel van hun vruchten zodanig is veranderd dat het lichaam moeite heeft het te herkennen en te verteren (zoals bij sommige graan- en rijstsoorten).

Zetmeel komt dus uit plantaardige bronnen als graan, mais en bijvoorbeeld aardappels. Andere vormen van meervoudige koolhydraten vind je in bijvoorbeeld groene groenten. Omdat deze koolhydraten langzamer worden omgezet in het lichaam dan monosuikers, geven ze langer een verzadigd gevoel.
Normaal gesproken zou het eten van zetmeel geen probleem moeten zijn. Als het echter gaat om het beheersen van de symptomen van de ziekte Bechterew of Axiale Spondyloartritis, dan zou juist déze bron van koolhydraten grotendeels -en in het begin in ieder geval volledig- vermeden moeten worden.

Waarom is dat dan zo?
In de jaren zeventig ontdekten wetenschappers dat bijna alle mensen met Spondyloartritis (Bechterew) een genetische factor HLA-B27 bezaten. HLA-B27 is een witte bloedcelgroep. HLA-B27 behoort tot de groep HLA-eiwitten, die een belangrijke rol spelen in het afweersysteem tegen lichaamsvreemde cellen.
Het merkwaardige was dat ongeveer 10% van de mensheid die genetische eigenschap bleek te hebben maar niet iedereen daarvan deze ziekte ontwikkelt. Men vermoedde dat een externe factor een rol moest spelen. Later onderzoek toonde aan dat een omgevingsfactor die verantwoordelijk was voor het ontwikkelen van Spondyloartritis/Bechterew de Klebsiellabacterie was.

Klebsiewat?
Klebsiella is een bacterie die normaalgesproken zonder problemen in je ingewanden leeft maar bij mensen die HLA-B27 positief zijn, is er waarschijnlijk een zodanig grote hoeveelheid aanwezig, dat dit tot problemen leidt. Voorts is het volgens onderzoeken op dit gebied (van de Engelse wetenschapper Alan Ebringer et al.) ook nog eens zo dat de moleculenstructuur van de Klebsiellabacterie lijkt op de structuur van bepaalde lichaamseigen weefsels (moleculaire gelijkenis) zoals bijvoorbeeld de gewrichten in je rug. Het auto-immuunsysteem valt de bacterie aan, maar tegelijkertijd ook de eigen lichaamsweefsels. Zie daar de oorzaak van Bechterew of Spondyloartritis. Tijdens een opleving van de ziekte produceert het lichaam dan ook aantoonbaar antilichamen tegen deze bacterie.

De Klebsiellabacterie houdt erg van onverteerd zetmeel. Als je veel en vaak zetmeel eet, in de vorm van frietjes, (wit)brood, fabrieksgebak, pasta maar ook rijst etc. draag je dus onbewust bij aan de kolonisatie door Klebsiella van je darmen, met alle gevolgen van dien. Je lichaam produceert meer antilichamen tegen de bacterie, er is meer ontstekingsactiviteit in je gewrichten –bij sommige mensen óók in de darmen- en uiteindelijk krijg je verkalking van de gewrichten.
Het is de eerdergenoemde Alan Ebringer die na positieve respons van zijn patiënten, een low starchdieet (dieet met weinig zetmeel) begon voor te schrijven (het zogenaamde London A(nkylosing) S(pondylitis) Diet) in combinatie met een hele lage dosering ontstekingsremmers. Een dieet dus zonder granen, rijst, aardappels, fabriekskoekjes en pasta. Mensen die in navolging van dit dieet een tijdje helemaal geen zetmeel meer aten, ontdekten dat ze volledig zonder medicijnen konden. Zo kwamen er ook aanhangers van de no-starch versie (dieet zonder zetmeel).

Inmiddels is bekend dat HLA B27 niet de enige identificeerbare aanwijzing is voor Spondyloartritis. Mensen die verschijnselen vertonen van deze ziekte en toch geen HLA B27 in hun bloed hebben, schijnen baat te hebben bij een dieet vrij van koolhydraten met een hoog-glycemische waarde als (wit-)meelprodukten, suiker en ander koolhydraten van twijfelachtig kaliber (hoog-glycemische koolhydraten dragen bij aan ontstekingen).


Onderzoek omtrent dit onderwerp is onderhevig geweest aan hevige discussies en men heeft talloze keren geprobeerd de onderzoekers en hun onderzoeksresultaten in diskrediet te brengen. Daartegenover staat dat andere teams op een ander moment met eensluidende conclusies kwamen over het verband tussen artritis en de darmflora.
Hoe dan ook is het duidelijk dat de resultaten van een zetmeelbeperkt (of zelfs zetmeelvrij) dieet in de praktijk er niet om liegen. Of mensen nu een lichte of een heel ernstige vorm van Spondyloartritis hadden, ze melden bijna zonder uitzondering vooruitgang met het dieet.
Ik heb persoonlijk zeer positieve resultaten en mijn fysiotherapeut kan nu ook beamen dat mijn rug veel beter functioneert als ik geen zetmeel heb gegeten.  

Het blijft natuurlijk niet bij het laten staan van een bordje pasta e.d. Inmiddels zijn wij in huize Almond&Figtree meer dan geïnteresseerd geraakt in de invloed van voeding op ziekte en op de algehele conditie van het lichaam.
Daardoor zijn we kritischer op wat we verder nog meer in onze monden stoppen, lezen we tegenwoordig etiketten in de supermarkt en kopen we meer biologische producten.
Het gaat hier dan ook zo langzamerhand om een – ahum – lifestyle-verandering die op gang is gekomen. Terwijl ik echt niet zo’n enorme healthfreak ben. Maar…met meer beweging, beter eten en slapen en meer ontspanning ziet het leven er echt beter uit.
Geen paniek! Dat hoeft niet meteen perfect te gaan. Een verandering gaat met ups en downs. Ik heb er ook de tijd voor genomen.
En natuurlijk drinken wij ook graag nog een glaasje wijn en natuurlijk eten we ook graag nog een stukje oude kaas erbij. Dat kan ook nog. Als je het dieet ook een kans wilt geven: kijk wat bij je past en wat je lichaam je vertelt. Maar als je HLA B27 positief bent zou ik je sterk aanraden voorlopig een tijdje helemaal geen zetmeel te eten om te ervaren wat voor verschil het maakt.

MISVERSTANDEN RONDOM HET ZETMEELVRIJ OF HET ZETMEELARM DIEET:

Een zetmeelvrij/arm dieet (no/low-starch) is GEEN  no/low-carbdieet (geen/weinig koolhydraten).
Het is heel erg trend op dit moment om weinig koolhydraten te eten met als enig doel snel af te vallen. Vooral omdat een aantal beroemdheden en filmsterren dit doen, heeft het low-carbdieet veel aandacht getrokken. Geen aanrader want niet zo gezond en niet vol te houden op lange termijn. Niet te verwarren dus met het zetmeelvrij dieet waarbij je wel bepaalde soorten koolhydraten eet, en dat wel goed vol te houden is.

Je kunt dus gewoon koolhydraten (fruit, gedroogd fruit, honing, nootjes, heel veel soorten groenten en soms een kleine hoeveelheid suiker enz. enz.) eten en dat is maar goed ook. Als het maar geen zetmeel is.

Zetmeel = koolhydraten
Koolhydraten = niet alleen maar zetmeel. Koolhydraten zitten ook nog in heel veel andere voedingssmiddelen (als suikers, groenten, yoghurt, noten, fruit, sap, frisdrank, chocola etc).


Behalve gewrichtsontstekingen kun je bij Spondyloartritis of de ziekte van Bechterew -alsof het al niet genoeg is-  last hebben van oogontstekingen, extreme vermoeidheid, hevige pijn, koorts, nachtelijke zweetaanvallen en vergroeiingen en is er een vermoeden dat mensen die HLA B27 positief zijn ook vatbaat zijn voor darmproblemen zoals geïrriteerd darmsyndroom (IBS) of de ziekte van Crohn.
Ook bij de darmproblemen en de overige klachten kan het dieet echter uitkomst bieden want de darmontstekingen worden rustiger en overige klachten verminderen erdoor.
Het is niet niks, zo’n ziekte. Het zal je niet verbazen dat veel mensen uiteindelijk (deels) arbeidsongeschikt raken of in ieder geval beperkt worden in hun mogelijkheden.

Ik ben dan ook heel blij dat ik informatie over dit dieet ben tegengekomen. Om te zeggen dat het zetmeelvrij dieet je volledig geneest van Bechterew zou te voorbarig zijn want de genetische blauwdruk neem je er niet meer weg. Eerder kun je het beheersbaar maken, de ontstekingsprocessen stoppen of minder heftig maken, maar daardoor vooral de regie over je lijf weer een beetje terug krijgen.

Hoe begin je met zo’n dieet?
Je start allereerst door zelf écht iets te willen doen voor je lijf op een andere manier dan meestal voorgeschreven. En dat dan vol te houden. Ófwel door een ander voedingspatroon aan te wenden als alternatief voor je medicatie ófwel als aanvulling op minder medicatie.
Je kunt kijken hoeveel zetmeel je kunt hebben door alle zetmeel een paar maanden uit te sluiten en vervolgens – op termijn en heel gecontroleerd- af en toe kleine beetjes toe te voegen aan je dieet. Test één product per keer en houd dan bij hoe je reageert.

Als je geen medicijnen van de apotheker meer wilt nemen vanwege de bijwerkingen, zou je kunnen kijken of het gebruik van (verse) gemberwortel bevalt. Je kunt het bij je roerbakschotel doen of er thee van maken (recept hier op deze site).

In reageerbuisstudies remt gember de ontstekingsenzymen COX-1 en COX-2, en in immuuncellen remt gember de aanmaak van de ontstekingsfactoren interleukine-1 en 12, leukotriene en TNF-alfa. Langs die wegen – of misschien ook nog via ander mechanismen – remt gember de pijnreceptor TRPV1. Bron: http://www.ergogenics.org/supplement217.html

Gember is sterk ontstekingsremmend en er zitten dezelfde stoffen in (cox-1 en 2 remmers) als bijvoorbeeld in Diclofenac. Geen grote hoeveelheden tegelijk gebruiken met je medicatie.
Een ander alternatief is waar je je over zou kunnen inlezen is het ontstekingsremmende kurkuma. Kurkuma wordt veel gebruikt in de Indiase keuken.
Een oplettende lezer (dank Ernst) meldde mij vandaag dat als hij gember en kurkuma test met jodium, deze wat zwart opkleuren. Er zit dus zetmeel in. En hij heeft gelijk, datzelfde merkte ik bij een testje. Mijn ervaring is echter dat de ontstekingsremmende eigenschappen van beide specerijen meer opwegen tegen de aanwezigheid van zetmeel. Bovendien is mijn indruk -na 7 jaar zetmeelvrij dieet- dat zetmeel uit bijvoorbeeld granen, vele malen schadelijker is dan zetmeel uit knollen, wortelen en in dit geval gemberwortel. Ik blijf het gewoon gebruiken omdat ik voel dat ik er echt baat bij heb. Het advies is hier: luister naar je lijf.

Hoe langer je lichaam rust krijgt en de tijd krijgt om alle ontstekingen en de darmwand te helen en hoe beter de balans van de darmflora wordt, hoe groter de kans dat je weer eens een klein beetje zetmeelrijke producten kan eten zonder problemen.
De kans dat je ooit weer terug kan naar je oude manier van eten is echter vrij klein, zo je dat al zou willen. Dus geen ladingen pasta meer. Geen friet of broodjes hamburger meer van MacDonalds. Maar wie denkt er nog dat die gezond zijn?

Zou mijn dokter hier blij mee zijn?
Dat hangt af van de vraag hoe je dokter in het leven, ofwel in zijn ambt staat. Of hij of zij open staat voor een brede blik op gezondheid en ziekte. Hoe dan ook: overleg altijd met je dokter over zaken betreffende je ziekte en de behandeling daarvan. Meld het ook aan je reumatoloog.
Dokters zullen zelden een voedingsadvies geven bij het behandelen van een chronische ziekte. Ten eerste omdat het hun vakgebied niet is en ten tweede omdat het niet zo gebruikelijk is onder medici. Dat kun je ze niet kwalijk nemen. Dat is gewoon een feit en daar moet je het mee doen.
Ik moet bekennen dat ik op eigen houtje ben gaan starten met het dieet maar ik heb het later uitgebreid besproken met mijn huisarts toen ik doorkreeg dat dit écht iets goeds voor mij deed.
Zij heeft mij doorgestuurd naar een diëtiste om te kijken of ik geen tekorten zou kunnen oplopen. Het enige dat de diëtiste mij aanraadde is om er op te letten dat ik ergens jodium uit zou halen (bijv. een multivitamine) en af en toe peulvruchten en/of quinoa aan mijn dieet toe te voegen. Ik gebruik een goede multi, ik eet nog steeds geen peulvruchten (want die bevatten erg veel zetmeel) behalve sperciebonen, sugarsnaps en sporadisch een klein beetje linzen. Af en toe eet ik wat geweekte en gekookte quinoa.
Ik had het geluk dat deze deskundigen redelijk ruimdenkend waren wat dit betreft. Maar mijzelf kennende had ik het ook doorgezet zonder hun adviezen. Volgens mijn fysiotherapeut heb ik het woord ‘eigenwijs’ uitgevonden maar hij moet inmiddels wel erkennen dat het dieet helpt. Eigenwijs zijn heeft mij in dit geval ver gebracht.
Ook de reumatoloog heeft er geen bezwaren tegen als ik hiermee door ga, gezien de goede resultaten op de foto’s en de goede bloeduitslagen.

Hoeveel koolhydraten moet je eigenlijk eten?
Daar zijn de meningen zeer over verdeeld. De één (Carol Sinclair bijvoorbeeld) zegt dat je niet meer dan 50 -100 gram per dag nodig hebt om gezond te blijven, de ander meent dat je 5 gram per kilogram lichaamsgewicht moet nemen en de volgende zweert niet minder dan 130 gram per dag te eten omdat je lichaam anders op een ander soort verbranding overgaat. En dat kan een vervelend of ongewoon gevoel geven (ketose bij vetverbranding).

Ketose is een metabool proces dat gekenmerkt wordt door een verhoogde concentratie ketonen in het bloed, veroorzaakt door afbraak van vetzuurketens (ketogenese). Men spreekt dan van een ketogene toestand en niet van een ziekte: ketose is onderdeel van de fysiologische biochemie van organismen.
Ketogenese vindt plaats als de afbraak van lichaamssuikers onvoldoende energie kan leveren aan het lichaam. Zodra er zich weinig koolhydraten (=suikers, zoals glucose
) in het bloed bevinden wordt er van een koolhydraatverbranding na een inductie-fase overgegaan tot vetverbranding met verbruik van vetzuren en ketonen. Dit kan zijn bij een lage glycogeenvoorraad in de lever, bijvoorbeeld bij een langdurige of intensieve inspanning, bij een koolhydraatarm dieet of bij vasten. Bron: wikipedia.

Onze voeding bestaat grofweg uit eiwitten, koolhydraten en vetten. Je hebt ze allemaal nodig. Eiwitten zijn bouwstoffen en belangrijk voor opbouw van spieren. Koolhydraten zijn een energiebron, brandstof voor je lichaam en vooral je hersenen. Vetten spelen een essentiële rol bij ontstekingsprocessen, de samenstelling van het bloed en de conditie van je huid en je haar.

Koolhydraten zijn er grofweg in twee vormen: in enkelvoudige vorm en in meervoudige vorm. Omdat we al jaren te horen krijgen dat we geen enkelvoudige (suikers) als in frisdrank en snoep en snel verteerbare zetmelen als in witbrood moeten eten maar wel meervoudige, als in volkoren pasta en donker brood, kunnen sommige mensen het als bezwaarlijk zien om met name enkelvoudige koolhydraten te eten.
Maar deze kun je –als je dit dieet wilt volgen- gemakkelijk halen uit goede en gezonde producten als fruit, gedroogd fruit, vruchtensappen en groente. Meervoudige koolhydraten kun je halen uit groene groentes (en later in het dieet eventueel uit geweekte linzen of quinoa). Groene groenten rock! Vandaar dat veel mensen die dit dieet doen, zo dol zijn op juicen (het maken van groentesap).

Mijn diëtiste  heeft mij geen concreet getal genoemd als het gaat om het aantal grammen koolhydraten die je zou moeten eten per dag. Het gaat er om dát je ze binnenkrijgt en dat ze  van de goede kwaliteit zijn. Voor het lichaam maakt het niet uit of dat voor het merendeel enkelvoudige of meervoudige zijn. Ze moeten toch worden omgezet in monosuikers voordat ze kunnen worden opgenomen.
Dus kan je ook wat meer monosuikers nemen. Natuurlijk betekent dat NIET dat je zeven lepels honing achter elkaar moet gaan eten. Of twee ananassen in één keer. Dat zou je bloedsuiker net zo hard opjagen als snoep of een megabeker cola dat zou doen. Ook hier geldt: alles met mate. Fruit is goed omdat dat een compleet pakket aan voedingsstoffen biedt. Het is juist die combinatie die het hem doet. Suiker of glucose alléén en in aanzienlijke hoeveelheden is niet zo goed. Als je je honing in combinatie met yoghurt (eiwitten) eet, is dat beter omdat de suikers dan iets langzamer worden opgenomen.

Je moet zelf een beetje aan gaan voelen wat goed voor je is. Zorg dus alsjeblieft dat je weliswaar geen zetmeel maar WEL elke dag genoeg koolhydraten binnenkrijgt.
Ik zelf eet bijna elke dag zo’n 50 gram aan gedroogde vruchten (iets meer dan tweederde daarvan is koolhydraten) en de rest haal ik uit vers fruit, amandelbrood, honing, nootjes, veel groene groenten, smooties, groente-vruchtensapjes, bittere chocolade, noten-zadenreepjes en toetjes met fruit, honing of een heel klein beetje palmsuiker. Heel af en toe eet ik tegenwoordig kleine beetjes geweekte en goed gaar gekookte quinoa of linzen (niet voor beginners).

Zorg er ook voor dat je veel drinkt (water en ongezoet vruchtensap). Als je een dieet met weinig of geen zetmeel, minder koolhydraten en meer eiwitten gaat volgen, schijn je sneller uit te drogen. Het is sowieso goed je lijf goed door te spoelen.
Eet veel groente en 2 – 3 keer per dag fruit. Gebruik een goede multivitamine en een goede omega-3 olie (visolie) en een goede extra vierge olijfolie over je salade. Houd je lijf soepel door oefeningen te doen en/of te sporten. Meer kun je bijna niet doen om dat geteisterde lijf van je weer een beetje op orde te krijgen.

Resumerend: onderwijs jezelf over je ziekte, de bestaande behandelmethoden en hun voor- en nadelen. Als je een ander pad wilt kiezen; bijvoorbeeld door zetmeelvrij of zetmeelarm te gaan eten, kijk dan goed op welke manier dat het beste voor je werkt. Sommige mensen kunnen prima zonder zetmeel, anderen voelen zich het beste als ze een mini-hoeveelheid zetmeel blijven eten. Sommigen doen een zetmeelarm dieet met een kleine hoeveelheid medicatie ernaast. Het is maar net waar je je goed bij voelt.
Informeer je dokter altijd over waar je mee bezig bent. Het is niet nodig om zetmeelvrij te gaan eten als je niks mankeert. Dus verkondig je enthousiasme over het dieet met name aan mensen die ook HLA B27 positief zijn, een diagnose Bechterew, reactieve reuma, Spondylo-artritis of de combi artritis en Crohn hebben.

Dit artikel is bedoeld als een informatieve bijdrage over de behandeling van de ziekte van Bechterew of Spondyloartritis.

Advertisements

6 thoughts on “Dieet aflevering 1 : het zetmeelvrije dieet.

  1. Malou says:

    Hallo, ik heb een aardappel allergie en nu lees ik over diclofinac als pijnstiller. Maar daar zit dus ook aardappelzetmeel in, dus niet echt geschikt voor het zetmeelvrij dieet. Zo ook vele merken paracetamol en ibuprofen. Met vriendelijke groet, Malou

    • almondfigtree says:

      Hallo Malou,
      Klopt. In veel medicijnen zit aardappel- of maiszetmeel als vulmiddel. Meestal gaat het om kleine hoeveelheden maar heel vervelend voor mensen die supergevoelig zijn voor zetmeel. Zeker als je elke dag medicijnen moet nemen. Het is dan ook de moeite waard om je verpakkingen en bijsluiters van medicijnen en drogisterijmidddeltjes goed te bestuderen. In sommige gevallen heeft de apotheker dezelfde medicatie van een ander merk maar dan zonder zetmeel. Je kunt daar altijd om advies vragen.

      Dankzij het zetmeelvrij dieet hoef ik zelf gelukkig bijna nooit medicijnen te slikken. Scheelt weer.
      Groetjes terug.

      • almondfigtree says:

        Ha Femke,
        Welkom. Wij dachten ook dat het superduur zou worden allemaal, maar na enige startproblemen kregen we er al snel meer handigheid in om het allemaal vrij efficient te regelen. Onder andere door op internet te kopen (meel, supplementen etc.) en je maaltijden een beetje te plannen. Ook met een kleiner budget zou gezond en zetmeelvrij eten mogelijk moeten zijn. Het gaat je wel wat meer tijd en inspanning kosten misschien. Hieronder wat tips:
        1. koop groente en fruit in de aanbieding. Koop wat meer en vries een gedeelte in. En: je hoeft echt niet alles bio te kopen om een goed effect te hebben van dit dieet. Ik koop nu ook niet opeens alles bio of organisch hoor. Appels bijvoorbeeld wel, want die eet ik graag met schil…maar broccoli niet omdat deze groente weinig bestrijdingsmiddel bevat.
        2. bewaar wat je overhoudt van je avondeten en eet dat de volgende dag als lunch of vries het in.
        3. koop op de markt (vooral aan het eind van de dag scheelt je dat de helft) of bij een Turkse supermarkt (die zijn vele malen goedkoper met hun fruit dan de AH). Koop je blanke amandelen ook op de markt en maal er zelf meel van.
        4. Koop geen 1-persoonsverpakkingen of porties. Deze zijn altijd duurder dan grotere verpakkingen. Ook op internet. Bewaar lege augurkenpotten en weckflessen en doe daar spullen in die je langer kunt bewaren.
        5. richt je op de basics die nodig zijn om dit dieet te laten slagen. Heus, je hebt geen chiazaad of goji-bessen nodig of ander zogenaamd superfood om gezond te eten en je auto-immuunaandoening te bestrijden. Eet wat je oma of overgrootmoeder zou herkennen als voedsel en je komt een heel eind.
        6. koop geen dure frisdranken maar maak je eigen limonade met kraanwater, citroen en een beetje honing.
        7. restjes paprika, wortel, ui e.d. kun je heel goed verwerken in een salade.
        8. in plaats van dure biologische zalm kun je ook sardientjes eten. Boordevol omega 3 en een stuk goedkoper. Uit blik kun je ze goed verwerken in een salade.
        9. als je dan toch bio koopt, verwerk het loof van je biogroenten door je eten. Dit kun je gewoon eten. Mensen gooien dit ‘afval’ meestal weg maar het is prima te gebruiken als salade.
        10. kijk of je eventuele huisgenoten/partner/kids ook (gedeeltelijk) mee willen eten met jouw dieet. Dat scheelt koken en scheelt in de kosten (koken voor meer mensen tegelijk of voor meer dagen is altijd goedkoper).

        Hier nog wat leuke blogjes over dit onderwerp van anderen:
        http://dezakelijkehuisvrouw.blogspot.nl/2013/02/gezond-eten-met-een-klein-budget.html
        http://voedzo.nl/biologisch-2/top-10-low-budget-biologisch-eten-tips/
        http://www.eetgoedvoeljegoed.com/2013/05/budget-week-3-gezond-eten-is-duur.html
        http://spaarcentje.blogspot.nl/2012/01/biologisch-binnen-handbereik.html

        Hoop dat je hier wat aan hebt.
        Vriendelijke groeten, Judith

  2. sven says:

    Bedankt Judith voor je blog !
    Ik heb sinds maanden ook aanvallen van ontstekingen in de rug vnl. en Bechterew is vastgesteld. Ik kwam er gisteren ook op uit dat zetmeel de boosdoener is.
    Weet je soms een lijstje ergens met wat wel/niet eten?

    • almondfigtree says:

      Ha Sven,
      Wat vervelend voor je dat je zo’n pijn hebt gehad. Je weet nu echter wel de oorzaak en dus kun je de strijd aangaan! Lijsten met wat wel en niet te eten kun je op mijn site vinden onder punt 6: de lijst; wat wel en wat niet. Je kunt ook terecht op KickAs.org, een internationale website over Bechterew. Zij hebben een lijst gepubliceerd die te vinden is op: http://www.kickas.org/asfood.shtml .
      Waar ik zelf ook veel aan heb gehad zijn de boeken van Elaine Gottschall (Doorbreek de vicieuze cirkel) en van Carol Sinclair (The IBS low starch diet). Een ander bescheiden maar interessant boekje over Bechterew en dieet is het boek van Michah Cranman (Living AS free). OVerigens kun je ook op internet heel veel recepten vinden die weinig tot geen koolhydraten en zetmeel bevatten.
      Ik wens jou heel veel succes met het onder controle krijgen van je Bechterew.

      Vriendelijke groet, Judith.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s