5. Auto-immuunziektes en voeding

meal-plan

 

 

 

 

 

 

 

 

Auto-immuunaandoeningen worden veroorzaakt doordat het immuunsysteem geen onderscheid meer kan maken tussen eiwitten die bij je eigen lichaamsweefsel horen en die van vreemde indringers zoals parasieten, bacterien en virussen.
De symptomen van een auto-immuunziekte ontstaan doordat het afweersysteem probeert lichaamseigen eiwitten aan te vallen en daarbij schade maakt aan weefsels en organen. Welke organen, cellen of weefsels worden aangevallen bepaalt welke auto-immuunziekte je krijgt, oftewel het naampje of het ‘gezicht’ van het beestje. Maar veel autoimmuunziektes lijken, of het nu gaat om reumatische artritis, Hashimoto, MS of psoriasis, eenzelfde fenomeen gemeenschappelijk te hebben, namelijk genetische gevoeligheid, darm-dysbiose (een verstoring van het normale evenwicht tussen de verschillende micro-organismenen in de darm) en een te grote doorlaatbaarheid van de darmwand (leaky gut).

Een genetische gevoeligheid voor een auto-immuunaandoening bepaalt ongeveer voor 30% je risico op het ontwikkelen van de ziekte. Het resterende percentage wordt bepaald door omgevingsfactoren, waaronder: de kwaliteit van je voeding, je manier van leven, infecties die je in het verleden of onlangs hebt opgelopen, blootstelling aan vervuiling of gifstoffen, je hormoonhuishouding, je gewicht etc. Aan je genetische belasting kun je niks doen; als één van je ouders bijvoorbeeld reumatische klachten heeft, heb je kans dat jij ze vroeg of laat ook krijgt. Daar heb je weinig over te zeggen.
Maar waar je wél controle over hebt, is jouw manier van leven, eten, slapen. Dat kan nog steeds voor zo’n dikke 60% effect hebben op de vraag óf je een ziekte krijgt en zo ja: hoe het verloop daarvan zal zijn.

Het is inmiddels bekend dat bepaalde voedingsstoffen – zoals granen & gluten – een aanjagende werking kunnen hebben op het imuunsysteem, en ook de darmwand ernstig kunnen beschadigen. Daarom is het verstandig om voedingsstoffen die bijdragen aan ontstekingsprocessen en immuunreacties, een onbalans van de darmbacterien, hormoonverstoringen en een slechte conditie van de darmwand, uit je dieet te schrappen.
Als je je focus richt op voedsel met een hoge voedingswaarde en stoffen die ontstekingsremmend werken, kun je vitamine- en mineralentekorten wegwerken en zorgen voor een optimale conditie van de darmen. En daar, in die darmen van ons, begint herstel van ziekte. Daar begint het afremmen van de ontstekingen en het beter reguleren van ons immuunsysteem.
Door het eten van de juiste voeding krijgt je lichaam de rust en de belangrijkste bouwstoffen die nodig zijn om stap voor stap te werken aan helingsprocessen. Je ziekte krijgt minder agressieve kantjes, je energie komt terug, je geeft je lijf als het ware een ‘reboot’.
Ook je kwaliteit van leven is een factor van belang. Slaap je wel goed? Ervaar je veel stress? Kom je toe aan ontspannen? Kun je je emoties een plek geven? Is je woonsituatie, je relatie of werk een te zware belasting voor je? Allemaal zaken die aandacht verdienen, naast goede voeding. Je voeding is echter wel de basis.

Een dieet voor je auto-immuunziekte kan je niet ‘genezen’. Je immuunsysteem is je eigen lichaam aan gaan vallen en zal dat niet meer ‘afleren’. Wat je wél kunt bereiken, is dat je ziekte in remissie gaat. Soms zelfs bereik je een staat van ‘blijvende remissie’ wat in de praktijk neerkomt op weinig tot geen last ervaren van je ziekte.
Afhankelijk van de vraag hoe lang je al (soms ongediagnosiceerd) met je ziekte hebt rondgehobbeld,  kan er sprake zijn van blijvende schade, en daarmee gepaard gaande pijn of ongemakken. Soms is het nodig om hiervoor wat medicatie of supplementen te blijven slikken maar meestal is dat veel minder dan voorheen. Veel mensen kunnen door een dieet helemaal stoppen met medicatie. Andere -veelal bijkomende- kwalen met een auto-immuunachtergrond, zoals allergiën of huidproblemen, kunnen volledig verdwijnen.

Het zogeheten ‘auto-immuundieet’ is in grote lijnen geschikt voor iedereen die een diagnose onder de noemer auto-immuunziekte heeft, welke dat dan ook mag zijn. Het is een manier van eten die rijk is aan voedingsstoffen, geen stoffen bevat die de darmwand kunnen irriteren en geen bacteriële onbalans in de darmen veroorzaakt of een overgroei door één bepaalde bacteriestam die de anderen gaat overheersen.
Het is een manier van eten die ook een nieuwe manier van leven inluidt, die je de rest van je leven zonder problemen kunt blijven doen. Als er specifieke voedselallergiën zijn (bijvoorbeeld voor soja) of intoleranties (voor bijvoorbeeld koemelklactose) , of jouw auto-immuunaandoening om het mijden van specifieke stoffen vraagt (bijvoorbeeld zout) , dan spreekt voor zich dat ook dát mede bepaalt wat je wel en niet eet.

Ik ben er door mijn dieetervaringen tot nu toe van overtuigd geraakt dat er dingen zijn die geen enkel mens met gezond verstand nog zou moeten eten of drinken, en iemand die chronisch ziek is al helemaal niet. Daarbij denk ik aan graanproducten en gluten bevattende voeding, aan koemelk en fastfood.
Maar daarbij denk ik ook aan de megahoeveelheden suiker en kunstmatige zoetstoffen bevattende producten die helaas vooral voor kinderen worden gemaakt. Aan doodgeproduceerde producten uit de voedingsindustrie. En etenswaren die voornamelijk uit kunstmatig gemaakte ingrediënten bestaan.

Zoals alle auto-immuunaandoeningen eenzelfde fenomeen gemeenschappelijk  hebben (met allemaal hun eigen ‘gezicht’), zo hebben ook alle auto-immuundiëten die met succes worden toegepast door patiënten overeenkomsten.
Bij alle dieten, of ze nu Paleo auto-immuundieet, Low Starch dieet, Specifieke Koolhydratendieet, Gut and Psycology dieet, of Wahls’ Paleo dieet heten; bij al die dieten draait het met name om het gebruiken van onbewerkte, natuurlijke producten en het mijden van lastig verteerbare zaken als granen, zetmeel en (tafel-)suiker, lactose en andere stoffen die de darmwand kunnen irriteren.

In zijn algemeenheid kun je zeggen dat mensen met een auto-immuunaandoening om echt alle denkbare irriterende stoffen uit te sluiten, geen brood en gebak (zetmeel en gluten), geen peulvruchten (zetmeel en lectines), geen (koemelk-)zuivel, geen geraffineerde suikers, geen smaakversterkers, geen geraffineerde plantaardige olien en/of margarines en geen door de industrie bewerkte voedingsproducten moeten gebruiken.
Maar ook het eiwit uit eieren, bepaalde noten, zaden, cacao, koffie, nachtschadegroenten (aardappelen, tomaten, aubergine, paprika’s, rode pepers), fructose (meer dan 20 gr. per dag), alcohol, nicotine, NSAID’s als Ibuprofen en Diclofenac, industriële zoetstoffen als aspartaam, verdikkingsmiddelen, veel E-nummers en chemische toevoegingen zouden problemen kunnen geven.
Maarja… om nu echt alles uit te sluiten wat je darmen op papier ook maar enigszins zou kunnen irriteren lijkt me een heel karwei en is misschien ook helemaal niet nodig. Je kunt in het begin heel ‘schoon’ beginnen met een superveilig en ‘basic’ dieet. Zaken waar je overduidelijk geen last van hebt, zou je gewoon weer in je dieet kunnen opnemen.

Algemeen advies: eet dus zoveel mogelijk onbewerkte natuurlijke voeding en bereid je eigen eten. Eet kwaliteits-vlees (grasgevoerd, biologisch) en orgaanvlees (ja echt), eet veel vis of gebruik omega-3 supplementen, eet heel veel groenten en fruit, gebruik gefermenteerde producten als kokosmelkyoghurt of waterkefir of geitenmelkyoghurt en ingemaakte groenten voor een natuurlijke bron van probiotica en drink zelfgemaakte bouillon of soep getrokken van biologische kippen- of runderbotten (goed voor je darmwand).
Pas je dieet met inachtneming van de belangrijkste aanbevelingen bij auto-immuunziektes aan op jouw eigen behoeften en ervaringen. Als je zonder problemen bijvoorbeeld 24 uurs yoghurt (waar geen lactose meer in zit) gemaakt van geitenmelk verdraagt, of zonder problemen nachtschadegroentes eet, zou je deze gewoon kunnen opnemen in je voedingspatroon.

Luister naar je lichaam. Het is je beste raadgever. En, geef je lichaam de tijd om te herstellen.  Auto-immuunziektes beginnen in de darmen, maar de sleutel tot herstel ligt in diezelfde darmen.

 

 

 

 

Advertisements