Vitamine B12 tekort, MTHFR en suppletie (update 2)

Vitamine B12 tekort en auto-immuunziekten.
Een vitamine B-tekort komt vaak voor. Vaker dan je denkt. En ook al heb je je bloed laten testen en zegt je huisarts dat je binnen de gestelde waarden zit, dan nog kan het zijn dat jouw klachten te maken hebben met een langzaam dalende B12. Een vitamine B12-tekort kan onder andere worden verergerd door een auto-immuunziekte.
Bij een vitamine-B12-waarde tussen de 148 pmol/l en de 250 pmol/L kan een tekort niet worden uitgesloten. Verder zijn de klachten die op een B12 tekort kunnen duiden een belangrijke aanwijzing (https://stichtingb12tekort.nl/vitamine-b12/zou-ik-een-b12-tekort-kunnen-hebben/klachten-van-een-vitamine-b12-tekort/) en (http://vitamineb12tekort.nl/vitamineb12-tekort-klachten.php).
Een vitamine B12-tekort is een sluipend proces en het kan jaren duren voordat de klachten zich ontwikkelen en voordat ze ernstig worden. Vaak wordt een vroege diagnose gemist door de vaagheid van een aantal klachten en ook omdat veel klachten overeenkomen met andere aandoeningen. Zeker als je al een diagnose hebt, wordt een B-tekort (en andere tekorten) vaak over het hoofd gezien.

Omdat vitamine B12 op zoveel systemen in het lichaam van invloed is, kan een tekort zich bij iedereen wat anders presenteren. Waar de één met name last heeft van tintelingen, geheugenverlies en spierkrampen, heeft een ander problemen met de concentratie, een ontstoken tong of depressiviteit. Er is een aantal klachten die veel voorkomen zoals: erge vermoeidheid, neurologische klachten, het snel koud hebben en verlies van eetlust.

Als je geen B12 injectie kunt krijgen bij de huisarts omdat je waarden binnen de marges vallen die huisartsen aanhouden en je hebt toch klachten die lijken op een B12 tekort, dan kun je smelttabletjes B12 voor onder de tong proberen of een B12 (neus-)spray om te kijken of daarmee de klachten verdwijnen.
Voor smelttabletten geldt dat de opname het beste is als je de tabletten langzaam laat smelten onder je tong, tegen je wang of achter je bovenlip. Niet kauwen, zuigen of stukjes doorslikken want dan is het effect minder groot.
B12 sprays kunnen het beste onder de tong worden gesprayd. De nieuwste toedieningsvorm -die in de vorm van neusspray- geeft een goede opname (beter dan mondsprays en mogelijk ook beter dan zuigtabletten), en kan een goed alternatief zijn. Als je klachten erdoor verminderen, weet je genoeg. Maar ga daarna wel advies hierover inwinnen (https://www.b12kliniek.com/).

Er zijn vier soorten B12 (cobalamine) :
cyanocobalamine
hydroxocobalamine
adenosylcobalamine (actieve vorm)
en methylcobalamine (actieve vorm).

De cyano-vorm is een goedkope en in veel supplementen gebruikte synthetische vorm van B12. Omdat deze variant om opgenomen te worden eerst moet worden omgezet en daarvoor andere stoffen in het lichaam uitput -waaronder hydro-B12- is het is niet de beste vorm van B12 die je kunt gebruiken.

De hydro-vorm wordt gebruikt in de B12 injecties van de huisarts. Het is net als de cyano-B12 een niet bio-actieve vorm van B12. Hydroxocobalamine is tegenwoordig ook verkrijgbaar als neusspray en smelttabletten.

Adenosyl-B12 is een makkelijk herkenbare en actieve vorm van B12 voor het lichaam en is erg belangrijk voor de energiehuishouding. Het is een belangrijke stof maar omdat het minder veelzijdig toepasbaar is in het lichaam, heb je er niet zo veel van nodig.

De gemethyleerde vorm van B12 is de meest actieve vorm van B12 en die hoeft dus niet eerst te worden omgezet voordat het kan worden gebruikt door het lichaam. Het heeft effect op de hersenen en het zenuwstelsel en is van groot belang bij het regelen van het homocysteinegehalte in het bloed. Niet iedereen kan tegen deze vorm van B12. Als je snel last hebt van een jachtig gevoel door koffie of andere stimulerende middelen, dan kan het goed zijn dat je deze vorm niet verdraagt.


De MTHFR genmutatie

MTHFR. Het nieuwe gezondheidstopic op internet. Moeten we er nu wel of niet wat mee? In het kader van vitaminetekorten is het interessant, want als je een MTHFR genmutatie hebt, kun je ‘gewone’ B-vitaminen moeilijker of bijna niet omzetten in de voor het lichaam bruikbare vorm. Dat leidt dus uiteindelijk tot tekorten. Een B12 tekort kan dus samenhangen met MTHFR-problematiek.

Het is ingewikkelde materie. De MTHFR mutatie is een tijdje geleden ontdekt door wetenschappers. Uit hun onderzoek bleek dat mensen met deze genmutatie meer kans leken te hebben op het ontwikkelen van ziektes als autisme, ADHD, depressie, Alzheimer, hart- en vaataandoeningen en auto-immuunziekten, dan mensen zonder deze genafwijking. Ook miskramen kwamen meer voor bij vrouwen met MTHFR.
Geschat wordt dat 50% van de mensheid één of meer mutaties van het MTHFR-gen heeft. Heel zeldzaam is het dus ook niet echt.

Als het methylatieproces helemaal goed zou verlopen dan zou je lichaam ervoor zorgen dat zogeheten methylgroepen zich hechten aan bijvoorbeeld foliumzuur om dit bruikbaar te maken voor je lichaam. Ook de omzetting van homocysteine (iets waar je niet teveel van moet hebben omdat het hartziekten bevordert) naar cysteine en glutation heeft met methylatie van doen.
Het MTHFR gen is verantwoordelijk voor het goed verlopen van ontgiftingsprocessen in het lichaam. Daarnaast is het van belang bij de celgroei en de productie van neurotransmitters als -onder andere- serotonine, dopamine en noradrenaline. Ook het immuunsysteem, de hormoonproductie en de leverwerking worden erdoor beïnvloed.
Een duidelijke genafwijking die deze processen bemoeilijkt of verstoort, kan er dus voor zorgen dat je grote gezondheidsproblemen kunt krijgen.

Veel van de opnameproblemen bij B12 (en andere B’s en dan met name foliumzuur) hebben te maken met de MTHFR genmutatie. Deze mutatie zorgt voor problemen bij de omzetting van stoffen in de voor het lichaam bruikbare vorm. Bij het niet goed functioneren van de methylatiecyclus kunnen synthetische vitaminen of inactieve vormen van B12 als cyano- en hydroxocobalamine, synthetisch foliumzuur en synthetische vitamine B6 niet of onvoldoende worden omgezet naar de biologisch actieve vormen waar het lichaam wél iets mee kan.
Lees meer:
http://mthfr.net/
https://wellnessmama.com/27148/mthfr-mutation/ of  https://blog.bulletproof.com/the-mthfr-gene-mutation-and-how-to-rewire-your-genetics/

Methyleringsafwijkingen kúnnen (hoeft niet) onder andere tot de volgende problemen leiden:
-een slecht ontgiftingsmechanisme
-miskramen
-een verminderde aanmaak van diverse neurotransmitters zoals serotonine, dopamine etc. of juist een teveel aan deze stoffen
-hart- en vaataandoeningen (onder andere door een verhoogde homocysteinespiegel)
-vermoeidheid

Bij een methylatieprobleem zijn de cyano- en hydroxy-B12 praktisch niet actief in het lichaam. Althans, als je ze in tabletvorm slikt (wel bij injectie). De neusspray en de mondspray zouden in dit geval misschien wél iets kunnen doen omdat je daarmee het maag-darmkanaal omzeilt.
Ook synthetisch foliumzuur (vroeger ook vitamine B11 genoemd) kan bij een MTHFR-genmutatie niet of onvoldoende worden omgezet naar een voor het lichaam bruikbare vorm. Foliumzuur, de vorm die in voedingssupplementen en verrijkte voeding voorkomt, is pteroylmonoglutaminezuur (PMG). Foliumzuur komt in die vorm niet in de natuur voor en ontstaat door chemische synthese. Deze wordt alleen biologisch actief na in het lichaam te zijn omgezet naar een actieve vorm (tetrahydrofolaat). Dit is een ingewikkeld proces, waarbij verschillende enzymen en vitaminen een rol spelen.
Veel mensen met auto-immuunproblematiek, vruchtbaarheidsproblemen, autisme of terugkerende depressie en slapeloosheid hebben een verminderde enzymactiviteit door de MTHFR-genmutatie.

Bepaalde antibiotica en het geneesmiddel methotrexaat, veel gebruikt door mensen met kanker, Crohn en reuma, blokkeren deze omzetting ook en kunnen zodoende ook bijdragen aan een tekort aan foliumzuur maar indirect en op termijn ook aan een B12 tekort. Foliumzuur en B12 zijn stoffen die namelijk samenwerken.
Door huisartsen wordt vaak de ‘gewone’ synthetische foliumzuur voorgeschreven bij het gebruik tegen de bijwerkingen van methotrexaat. En dat leidt alleen maar tot meer problemen. Ongebruikt synthetisch foliumzuur blijft in het bloed aanwezig en laat dus een ‘vals’ hoog gehalte zien bij bloedtests maar kan niet worden gebruikt door je lijf.

Bij een MTHFR mutatie, bij herhaaldelijke miskramen en bij gebruik van antibiotica en/of methotrexaat bij Crohn of reuma, overwegen velen om de gemethyleerde vorm van B vitaminen (ook wel actief B-complex genoemd) te gaan gebruiken. Daarin zitten methylcobalamine (B12) en methylfolaat. Methylfolaat wordt ook wel 5-MTHF, actief foliumzuur of Metafolin genoemd.

Gemethyleerde B-vitaminen zijn in tegenstelling tot wat je soms leest op internet echter NIET geschikt voor iedereen, hebben bijwerkingen en het lange termijn effect is onvoldoende duidelijk.

 

Hoe weet je eigenlijk of je een MTHFR genmutatie hebt?
Daarvoor moet je je DNA laten onderzoeken. Dat kan heel eenvoudig en relatief goedkoop via een speekseltest bij 23andme (een duurdere optie is  https://bloedwaardentest.nl/mthfr-genetisch-onderzoek/ ).

20170810_151352

De mutaties C667t en A1298C spelen een belangrijke rol (maar echt niet de enige) in dit verhaal. Als je één of beide mutaties hebt, kun je problemen hebben met je methylatiecyclus. 23andme mogen vanwege overheidsregulatie geen uitspraken meer doen over de kans op het ontwikkelen van gezondheidsproblemen en dus krijg je ruwe data over je gezondheid terug en het één en ander over waar je voorouders vandaan komen. Dat laatste is voor de gezelligheid maar het belangrijkste wat je wilt weten is natuurlijk of je die mutaties hebt.

Als je het rapport over jouw genensamenstelling terugkrijgt van 23andme, kun je de ruwe data invoeren bij bijvoorbeeld Genetic Genie om uit te vinden of je één of meer mutaties hebt die bij methylatie van belang zijn. Ga ermee naar een orthomoleculair therapeut die verstand heeft van methylatieproblemen en hoe ze te verbeteren met de juiste supplementen.
Mijn vermoeden is, dat je die therapeuten beter in Engeland of de VS dan in Nederland kunt zoeken. Als iemand goede ervaringen heeft met een therapeut in Nederland dan hoor ik het graag.

Veel lezen over dit onderwerp is key als je de werking van deze genen en hun mutaties wilt begrijpen. Ik heb veel gehad aan de publicaties van dr. Walsh en dr. Yasko over MTHFR en vooral over hun oplossingen voor de wat complexere gevallen.
Het is ook belangrijk om te kijken of je meer neigt naar onder- of overmethylatie. De supplementen die je in één van deze gevallen zou kunnen overwegen verschillen namelijk nogal.
Ondermethylatie (te weinig methylgroepen en een hoog histamineniveau in het bloed) wordt over het algemeen geassocieerd met een laag serotonineniveau in de hersenen (en dus een grotere kans op onder andere depressie, spanningsklachten, perfectionisme en seizoensgebonden allergieën). Ondermethyleerders kunnen SSRI’s (serotonine-heropnameremmers als Prozac) over het algemeen goed tolereren.
Overmethylatie (met te veel methylgroepen en een laag histamineniveau in het bloed) wordt over het algemeen geassocieerd met een te hoog serotonineniveau (wat uiteindelijk ook tot angst- en depressieklachten, ADHD en meer kan leiden). Overmethyleerders krijgen van SSRI’s juist meer klachten (!).

Sommigen zijn in staat om met het aanpakken van hun methylatiecyclus hun angst- en depressieklachten te verminderen of te verhelpen, maar er is ook een groep mensen waarbij het oplossen van methylatieproblemen alleen niet voldoende is. In dat geval spelen wellicht andere genetische issues of trauma een rol. Maar het gaat voor de algemene gezondheid zeker wel een hoop schelen.
https://mentalhealthdaily.com/2015/03/21/undermethylation-vs-overmethylation-causes-symptoms-treatments/


Mijn eigen ervaring met gemethyleerde B-vitaminen.

Ik ben er een tijdje geleden achter gekomen dat ik, zoals velen met reuma, een MTHFR genmutatie heb. Daarvoor heb ik een DNA test laten doen via 23andme. Wat bleek? Jawel, ik ben een mutant!

Ik heb een heterozygote (+-) MTHFR mutatie. Deze zijn over het algemeen minder ernstig dan homozygote (++) mutaties maar zeker de moeite van het bestuderen waard. Let wel: één of meer mutaties hoeft niet per definitie te leiden tot ernstige aandoeningen, het is een factor die meetelt, naast levensstijl en voeding.
Mijn mutatie kan ervoor zorgen dat het homocysteinegehalte in mijn lichaam te hoog wordt en uiteindelijk zou dat kunnen leiden tot hart- en vaataandoeningen. Gelukkig blijkt, na een bloedonderzoek dat ik onlangs heb laten doen, dat het met mijn homocysteineniveau wel meevalt. Ik denk dat mijn manier van leven en eten daar een belangrijke rol in spelen.

Andere mutaties (COMT, MT(R)R, VDR) die waren gevonden, overigens in mijn geval ook allemaal heterozygoot (+-), hebben ook zo hun invloed op de methylatie, en op de hormoonhuishouding en de neurotransmitters.
Ik ben blij dat ik door mijn DNAtest een volledig overzicht heb van alle mutaties waarover tot nu toe iets te zeggen valt, want met deze informatie en de uitputtende analyses van dr. Walsh en dr. Yasko kwam ik erachter dat ik
a) absoluut niet tegen methylfolaat (gemethyleerd foliumzuur) kan en waarom dat zo is
en
b) vanwege mijn COMT en VDR mutaties geen methylcobalamine maar hydroxocobalamine en adenosylcobalamine moet gebruiken om mijn B12 spiegel op te krikken.

En dat waren zaken die ik graag had geweten vóórdat ik op advies van een diëtiste aan gemethyleerde B vitaminen begon….

Voorheen slikte ik een multi van Solgar (VM75 capsule) en voelde me daar prima bij. Nu zitten daar bij nadere bestudering ook stoffen in die de methylatie bevorderen (bijvoorbeeld betaine hcl en choline) dus zo’n slecht supplement is het niet. Maar de synthetische B6 en de andere B’s in deze multi zijn erg hoog gedoseerd en voor mij ook nog eens niet optimaal opneembaar.
Ik heb na de 23andme-test mijn bloedwaardes laten prikken. Foliumzuur en B6 waren opvallend hoog. B12 op de grens. Logisch als je bedenkt dat dit foliumzuur en de B6 ongebruikt blijft opstapelen in je bloed en je B12 nauwelijks wordt aangevuld.
Het resultaat van mijn MTHFR genafwijking was dus terug te zien in mijn bloedanalyse, al moet je daarvoor wel weten hoe het werkt met MTHFR. Ik zag het. Mijn diëtiste en mijn huisarts wisten er duidelijk minder van. Maar dat bleek later pas.

Ik was wat huiverig voor die gemethyleerde B’s. Ondanks mijn reserves heb ik ze op advies van die diëtiste bijna 3 maanden geslikt. En dan nog maar de halve dosering van wat me aangeraden was. In het begin voelde ik niks raars maar na een paar weken ging ik me steeds slechter voelen. Verschijnselen als hartkloppingen, opgefoktheid, druk op het hoofd, en meer naars.
Bovendien laaiden de Bechterew-ontstekingen en pijn, die ik lang niet meer zo heftig had ervaren, ongelofelijk op. Ik heb weken met pijn en een beknelde zenuw in mijn rug gezeten. Mijn experiment met de actieve B’s beviel totaal niet. Ze blijken niet compatible met mijn genetisch profiel. Helaas heb ik dat dus zelf moeten uitzoeken want aan de diëtiste en mijn huisarts had ik in dit kader niet veel.

Door veel te lezen, voortschrijdend inzicht en mijn negatieve ervaring met methyl B’s moest ik wel concluderen dat ze niet geschikt zijn voor mijn biochemie.
Op basis van het profiel dat ik terugkreeg van 23andme en de analyse ervan door genetic genie, in combinatie met de onderzoeken van dr. Walsh, zag ik dat methylfolaat om twee redenen niet geschikt kan zijn voor mij. Het werkt overduidelijk zwaar ontstekingsbevorderend én, omdat ik meer neig naar ondermethyleren en antihistamine’s en SSRI’s in het verleden goed bij me aansloegen, kan mijn lijf geen methylfolaat verdragen (bij overmethyleerders is dit dus tegenovergesteld, en zij kunnen wel veel hebben aan foliumzuur). Methylfolaat werkt namelijk als een serotonine-heropnamebevorderaar en zorgt dus voor dalende serotonineniveaus in de hersenen.
En daar word je niet blij van.

Daarnaast gaven de artikelen van dr. Yasko een indicatie waarom methylcobalamine niet goed wordt verdragen door mijn lichaam; met COMT +- en VDR +- kun je beter kiezen voor de ouderwetse hydroxocobalamine of voor adenosylcobalamine. Daarmee kon de methylcobalamine dus ook de vuilnisbak in.
Ik ben er toen ook acuut mee gestopt. Het opgefokte gevoel nam snel af maar de pijn heeft nog lang nagezeurd.

Mijn conclusie over MTHFR en suppletie is, dat het advies dat mij is gegeven veel te algemeen is geweest. Er is echt veel inzicht nodig in de werking van deze speciale supplementen, zeker in relatie tot overige mutaties, tot bestaande auto-immuunproblematiek, tot de vraag of je een typische onder- of overmethyleerder bent en nog vele andere co-factoren die een rol spelen bij methylatieproblemen. Laat je goed voorlichten of neem de moeite veel zelf uit te zoeken voordat je eraan begint.

Ik heb driekwart jaar geen supplementen gebruikt en ben sinds kort overgestapt naar een laag gedoseerde natuurlijke multivitamine in combinatie met een B12 neusspray.

WAARSCHUWINGEN MBT GEMETHYLEERDE B-VITAMINEN:

•Niet nemen:
Neem deze supplementen niet voordat je zo optimaal mogelijk op een milde manier ontgift bent (met water, kruidenthee, magnesiumbaden en een langere periode clean eating) omdat je lichaam gifstoffen gaat loslaten en je je daar erg ziek van kunt gaan voelen (de beginverergering).

Gebruik ze niet als je een ontstekingsziekte hebt en je zit in een actieve fase van de ziekte (deze B’s zijn zeer ontstekingsbevorderend).
Gebruik ze zeker ook niet als je depressief bent en goed reageert op SSRI’s of in het verleden goed hebt gereageerd op SSRI’s.

Informeer jezelf goed!
Lees je zorgvuldig in over dit onderwerp en vraag advies bij iemand die er verstand van heeft (helaas is het mijn ervaring dat er in Nederland niet zoveel mensen zijn die dit onderwerp al beheersen waarbij je om raad kan gaan. Ik heb al een aantal malen verkeerd advies gehoord).
Het onderwerp MTHFR is nog maar zo kort op de agenda van wetenschappers en het is zoveel ingewikkelder dan het lijkt, dat het verstandig is om niet te veel op eigen houtje te gaan lopen experimenteren met dit soort supplementen.

Alles draait om balans!
Het overstappen op gemethyleerde B vitaminen kan ontgiftingsreacties veroorzaken. Dat kan al heel onaangenaam zijn. Het is sowieso wijs om met een hele lage dosering te beginnen en stapsgewijs op te bouwen. Je loopt anders het risico snel overgemethyleerd te raken en dat is niet goed.

Als je vanaf het begin al, of juist pas na een paar weken last krijgt van een ‘raar gevoel, geïrriteerdheid, of zelfs een gevoel van depressie, of slapeloosheid, pijn en algehele malaise, bouw de gemethyleerde vitaminen dan af of stop er direct mee! Vooral als je een supplement slikt in de vorm van een complex of multi is het lastig finetunen en dat is nu juist bij methylatieproblemen wel wijs.
Het innemen van een flintertje of klein stukje van een niacinetabletje (vit. B3, niacine dus -de flushvariant-  en geen niacinamide) kan helpen om het teveel aan methylgroepen in je bloed te verminderen en bijwerkingen ervan wat te verzachten.

•Methyl-B’s kunnen je ook flink tegenwerken!!
Het kan zo zijn dat je een ondermethyleerder bent met lage serotoninewaarden en dat de methyl-Bvitaminen je tegenwerken en je je er juist depressief door gaat voelen. Heb jij meerdere depressieve episodes gehad in je leven en reageerde je in het verleden goed op SSRI’s (als bijv. prozac) dan kun je beter GEEN of maar een hééééél kleine hoeveelheid methylfolaat slikken omdat dit de heropname van serotonine juist bevordert. Het heeft de tegenovergestelde werking van een antidepressivum. Kijk er dus mee uit!

 

B12 ISSUES: WELKE VORM?
Andere genmutaties (namelijk COMT en VDR taq) kunnen er voor zorgen dat je met name de methyl B12 niet goed verdraagt en daar opgejaagd of depressief van wordt. Dan kun je beter kiezen voor een andere vorm van B12.

Zie tabel (van Dr. Amy Yasko  https://www.knowyourgenetics.com/media/pdf/Simplified%20Protocol.pdf )

Best Type of B12 based on COMT V158M and VDR Taq SNPs:

COMT V158M VDR Taq B12 types that should be tolerated
– – ++ (TT) All three types of B12
+- (Tt) All three types with less methyl B12
— (tt) Hydroxy B12 and Adenosyl B12
+- ++ All three types with less methyl B12
+- +- Hydroxy B12 and Adenosyl B12
+- Hydroxy B12 and Adenosyl B12
++ ++ Hydroxy B12 and Adenosyl B12
++ +- Hydroxy B12 and Adenosyl B12
++ Mostly Hydroxy B12

 

 

Lees ⇒  https://www.merrittwellness.com/mthfr-mistakes-assumptions-dangers-and-whats-true-about-mthfr/

Lees meer:
https://www.dietvsdisease.org/mthfr-c677t-a1298c-mutation/
http://askdrgil.com/colossal-mistake-everyone-taking-folic-acid/
https://www.vitacure.me/blogs/news/mthfr-debunked
https://latitudes.org/dr-william-walsh-autism-ocd-pandas-depression-methylation/
https://www.amazon.com/Nutrient-Power-Heal-Biochemistry-Brain/dp/1626361282

Zie verder:
https://www.stichtingb12tekort.nl/forum/index.php?topic=9719.0
https://vitamineb12nu.nl/vitamineb12-tekort.php
http://b12vitaminetekortpodium.blogspot.nl/2011/08/wanneer-b12-smelt-tabletten-gebruiken.html
http://vitamineb12tekort.nl/vitamineb12-tekort-behandeling.php

Lees meer over vitamine B12 en auto-immuunziekten:
http://stichtingb12tekort.nl/vitamine-b12/zou-ik-een-b12-tekort-kunnen-hebben/wanneer-testen-op-vitamine-b12/een-vitamine-b12-tekort-en-ms-cvsme-en-auto-immuunziekten/

15940532_1207300426027364_6180892269560018167_n